{"id":9681,"date":"2022-11-10T13:09:31","date_gmt":"2022-11-10T12:09:31","guid":{"rendered":"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?p=9681"},"modified":"2022-11-10T13:09:31","modified_gmt":"2022-11-10T12:09:31","slug":"mazurskie-stonehenge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/mazurskie-stonehenge\/","title":{"rendered":"&#8222;Mazurskie Stonehenge&#8221;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie."},"content":{"rendered":"<style>.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_3c8f7d-59, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_3c8f7d-59[data-kb-block=\"kb-adv-heading_3c8f7d-59\"]{font-style:normal;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_3c8f7d-59 mark.kt-highlight, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_3c8f7d-59[data-kb-block=\"kb-adv-heading_3c8f7d-59\"] mark.kt-highlight{font-style:normal;color:#f76a0c;-webkit-box-decoration-break:clone;box-decoration-break:clone;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_3c8f7d-59 img.kb-inline-image, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_3c8f7d-59[data-kb-block=\"kb-adv-heading_3c8f7d-59\"] img.kb-inline-image{width:150px;vertical-align:baseline;}<\/style>\n<h2 class=\"kt-adv-heading_3c8f7d-59 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_3c8f7d-59\"><em>\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u00a0\u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d; \u201etrudno tam trafi\u0107\u201d; \u201eniesamowite miejsce\u201d; \u201ea\u017c dreszczyk przechodzi&#8230;\u201d; \u201eaktywnie popierali Hitlera\u201d;\u201dtajemniczy cmentarz rodu Dohn\u00f3w\u201d ; \u201emiejsce trudne do znalezienia.\u201d <\/em><br><em>Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. <\/em><br><em>Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! My te\u017c. Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem. Sprawd\u017amy, czy internety nie przesadzaj\u0105.<\/em><\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>W jednym musimy si\u0119 z internetami zgodzi\u0107 &#8211; pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w pod Markowem robi wra\u017cenie. \u00a0Dwie pot\u0119\u017cne p\u0142yty nagrobne hrabi\u00f3w zu Dohna-Lauck. Groby ojca i syna w p\u00f3\u0142okr\u0119gu pot\u0119\u017cnych g\u0142az\u00f3w nawi\u0105zuje do kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3405-1024x768.jpeg\" alt=\"Pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w pod Markowem. Grobowiec ojca\" class=\"wp-image-9683\" width=\"880\" height=\"660\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>W jednym z grob\u00f3w pochowano Fryderyka Ludwiga burgrafa i hrabiego zu Dohna-Lauck (4.04.1873, \u2020 1.07.1924). Drugi grobowiec jego syna Christopha Friedricha zu Dohna-Lauck (12.10.1907, \u2020 3.09.1934), kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w wypadku samochodowym nad Jeziorem Bode\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em>Kim byli Dohnowie?<\/em><\/h4>\n\n\n\n<p>Dohnowie  to jeden z  pot\u0119\u017cnych rod\u00f3w Prus Wschodnich. Byli junkrami, czyli prusk\u0105 klas\u0105 szlacheck\u0105 \u00a0wywodz\u0105ca si\u0119 z ko\u0144ca okresu panowania Krzy\u017cak\u00f3w w Prusach. Druga po\u0142owa XV wieku zasta\u0142a Prusy krzy\u017cackie wyludnionymi i wyczerpanymi po wojnie trzynastoletniej. Zakonna kasa \u015bwieci\u0142a pustkami, tymczasem Krzy\u017cacy posi\u0142kowali si\u0119 podczas wojny niemieckimi dow\u00f3dcami najemnymi, kt\u00f3rzy domagali si\u0119 ogromnych \u017co\u0142d\u00f3w. Wobec braku pieni\u0119dzy postanowiono p\u0142aci\u0107 ziemi\u0105. Pocz\u0105tkowo Zakon oddawa\u0142 sw\u0105 ziemi\u0119 pod zastaw. Regu\u0142a ta wskutek rosn\u0105cego zubo\u017cenia Krzy\u017cak\u00f3w posz\u0142a jednak z biegiem czasu w zapomnienie, a zastaw zast\u0105pi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p>Tak narodzi\u0142o si\u0119 wiele p\u00f3\u017aniejszych najwi\u0119kszych wschodniopruskich rod\u00f3w. Tak\u017ce rodu Dohn\u00f3w, kt\u00f3ry odgrywa\u0142 donios\u0142\u0105 rol\u0119 polityczn\u0105 w Prusach.\u00a0 Na pocz\u0105tku XVIII wieku linie rodu zu Dohna podzieli\u0142y si\u0119 cztery maj\u0105tki : Dohna-Schlobitten (dzisiejsze S\u0142obity), Dohna-Schlodien (G\u0142adysze), Dohna-Lauck (\u0141awki) i Dohna-Reichertswalde (Markowo). Dobra Dohna-Lauck i Dohna-Reichertswalde zosta\u0142y po\u0142\u0105czone w 1878 r. i utworzy\u0142y kompleks maj\u0105tk\u00f3w o powierzchni 7000 hektar\u00f3w! <\/p>\n\n\n\n<p>A spoczywaj\u0105cy na tajemniczym cmentarzu Fryderyk Ludwik szambelan Kr\u00f3lestwa Pruskiego, jak jego ojciec i dziad \u2013 rycerz zakonu joannit\u00f3w (lutera\u0144skiej ga\u0142\u0119zi katolickiego Zakonu \u015aw. Jana Jerozolimskiego) gruntownie rozbudowa\u0142 pa\u0142ac w Markowie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery alignwide has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9684\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Reichertswalde-dzis-Markowo-1024x652.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9684\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9685\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Fryderyka-Ludwiga-burgrafa-i-hrabiego-zu-Dohna-Lauck.jpg\" alt=\"Fryderyka Ludwiga burgrafa i hrabiego zu Dohna-Lauck\" class=\"wp-image-9685\"\/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption wp-element-caption\">Dw\u00f3r w Markowie (lata &#8217;30 XX w., \u017ar\u00f3d\u0142o: www.bildarchiv-ostpreussen.de oraz portret Friedrich&#8217;a Ludwig zu Dohna-Lauck, \u017cr\u00f3d\u0142o facebook <a href=\"https:\/\/facebook.com\/muzeummorag?hc_ref=ARRIgBhBqKuJbepAO0gQA06fU96lgY2GV7KUUI_vUn8VYeRELBTCWwBZiH2kc-d8NGQ&amp;fref=nf&amp;__xts__%5B0%5D=68.ARB1HHCjTigCcgnS3AP1MpkWF6qScEz7ZmNrTE3BYQtrUT_eaHydgijA_ItDJaHPZUo9eEMHiOCrVKINW6_mF_-L6bZNO5vUU-ltlJbewWel3yzoehMC5PTlQbOLyoGnOepuHDUqIZDX3L8mVZH3ulDOo0IRwqtw6x8nWeZaXgIrbZ3YXfdE63b0erZJqmFEcBNzHCq7A0uuFqeklIlLnq2ARlN2vUBGXC7E8D6nx9O48cjT4eQVtkBOXPxAYof0QQH5chvMPuESreuaMCLqvngQhe7G6jW1krvaGGC47k_NI7LvQDYhIlQ&amp;__tn__=kC-R\">Muzeum im. JG Herdera w Mor\u0105gu<\/a>)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em><strong>Zagadka pseudomegalitycznego cmentarza Dohn\u00f3w<\/strong><\/em><\/h4>\n\n\n\n<p>Forma cmentarza i jego umiejscowienie jest prawdopodobnie wynikiem fantazji hrabi\u00f3w zu Dohna-Lauck. Drzewa, kt\u00f3re go dzi\u015b porastaj\u0105 s\u0105 stosunkowo m\u0142ode, gdy powstawa\u0142 zapewne nie by\u0142o tu lasu. A z g\u00f3rki rozci\u0105ga\u0107 si\u0119 musia\u0142 wspania\u0142y widok. Tradycyjnym miejscem poch\u00f3wku hrabi\u00f3w z Markowa by\u0142 barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 w Stru\u017cynie. Natomiast cz\u0142onkowie g\u0142\u00f3wnej linii zu Dohna-Lauck, spoczywaj\u0105 w krypcie ruin gotyckiego ko\u015bcio\u0142a w \u0141awkach (niemieckie &#8211; Lauck).<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego Friedrich Ludwig zu Dohna-Lauck<em> <\/em>na miejsce wiecznego spoczynku wybra\u0142 wzg\u00f3rze ok 2 km od swojego pa\u0142acu i to w tak osobliwej formie? Tego ju\u017c si\u0119 pewnie nigdy nie dowiemy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105. Ale zagadk\u0119 ciekawie pr\u00f3buje wyja\u015bni\u0107 pan Grzegorz Pep\u0142owski:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>&#8222;Las ma to do siebie, \u017ce czasem jest, a czasem go nie ma. Dzisiaj jest. Ale obiekt, przed wojn\u0105 nie by\u0142 ukryty w lesie, lecz znajdowa\u0142 si\u0119 na rozleg\u0142ej polanie.\u00a0 Od p\u00f3\u0142nocy, a wi\u0119c od strony zbocza r\u00f3wnie\u017c drzew nie by\u0142o, a ze wzg\u00f3rza rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 pi\u0119kny widok na po\u0142o\u017cone poni\u017cej \u0142\u0105ki, sama nekropolia by\u0142a te\u017c widoczna z daleka.\u00a0 Nie by\u0142o wi\u0119c to miejsce odludne, a silnie wyeksponowane.\u00a0 W zachodniej cz\u0119\u015bci cmentarza znajdowa\u0142a si\u0119 droga, bieg\u0142a ona\u00a0 na po\u0142udnie, potem na po\u0142udniowy zach\u00f3d, w stron\u0119 pa\u0142acu w Markowie (cz\u0119\u015b\u0107 tej drogi jest dzisiaj widoczna na polach, obok Markowa).\u00a0\u00a0 Po wojnie drog\u0119 przy cmentarzu zlikwidowano i posadzono las.\u00a0 By\u0107 mo\u017ce\u00a0 po to, aby utrudni\u0107 dost\u0119p do nekropolii. <\/em><br><em>Miejsce na cmentarz wybra\u0142 hrabia Friedrich Ludwig zu Dohna-Lauck (ojciec). Hrabia by\u0142 my\u015bliwym, jak i wra\u017cliwcem. Przez lata sp\u0119dza\u0142 d\u0142ugie, jesienne wieczory na wzg\u00f3rzu, obserwuj\u0105c odbywaj\u0105ce si\u0119 na \u0142\u0105kach poni\u017cej, rykowisko jeleni. By\u0142a to jego ulubiona \u201emiejsc\u00f3wka\u201d. Jego \u017cyczeniem by\u0142o zosta\u0107 tu pochowanym. Syna z\u0142o\u017cono obok ojca. Pogrzeb Christopha, jak twierdzi\u0142 jego brat, Adalbert Victor zu Dohna -Lauck odby\u0142 si\u0119 noc\u0105, w \u015bwietle pochodni, co by\u0142o modnym w\u00f3wczas rytua\u0142em\u201d. \u00a0<\/em><\/p>\n<cite>\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.kamienie-wilhelma.net.pl\/rod-von-dohna <\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Nowa nekropolia by\u0142a z pewno\u015bci\u0105 przewidziana jako miejsce poch\u00f3wku dla kolejnych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Co prawda spocz\u0105\u0142 tu tylko Friedrich Ludwig i jego syn, ale gdyby nie wojna, by\u0107 mo\u017ce miejsce to zape\u0142ni\u0142oby si\u0119 z kolejnymi imponuj\u0105cymi \u00a0grobowcami Dohn\u00f3w. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery alignwide has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9689\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3388-768x1024.jpeg\" alt=\"Pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w w Markowie\" class=\"wp-image-9689\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9696\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3398-1024x768.jpeg\" alt=\"grobowce ojca i syna: Friedricha Ludwiga i jego syna Christopha Friedricha \u2013 hrabi\u00f3w z rodu zu Dohna - Lauck\" class=\"wp-image-9696\"\/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption wp-element-caption\">Imponuj\u0105ce grobowce ojca i syna: Friedricha Ludwiga i jego syna Christopha Friedricha \u2013 hrabi\u00f3w z rodu zu Dohna &#8211; Lauck,<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>A tak \u017cona Friedrich Ludwiga, Elisabeth hrabina von Arnim zmar\u0142a w pa\u017adzierniku 1945 roku ju\u017c po zaj\u0119ciu dworu w Markowie przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. Ka\u017cdy, kto czyta\u0142 \u201eDziennik z Prus Wschodnich\u201d Lehndorff\u2019a mo\u017ce si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107 jak dramatycznie musia\u0142y wygl\u0105da\u0107 ostatnie miesi\u0105ce \u017cycia 68-letniej hrabiny.<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast m\u0142odszy syn Friedricha Ludwiga &#8211; Adalbert Victor, kt\u00f3ry by\u0142 ostatnim w\u0142a\u015bcicielem Markowa prze\u017cy\u0142 wojn\u0119. Odwiedza\u0142 Markowo i zapewne groby ojca i brata w pobliskim lesie. Bywa\u0142 w Muzeum Herdera w Mor\u0105gu. Zmar\u0142 w 2009 roku.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/41388428_1936060179821230_7378692817402462208_n.jpg\" alt=\"Adalbert Victor (1914\u20132009), kt\u00f3ry by\u0142 ostatnim w\u0142a\u015bcicielem Markowa. Odwiedza\u0142 Markowo i zapewne groby ojca i brata w pobliskim lesie. Bywa\u0142 w naszym muzeum. Na zdj\u0119ciu z Magdalen\u0105 Barto\u015b podczas wernisa\u017cu wystawy \u201ePi\u0119kno dawnej ksi\u0105\u017cki\u201d w ramach wielkich uroczysto\u015bci 250-lecia urodzin Herdera.\" class=\"wp-image-9712\" width=\"517\" height=\"568\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Adalbert Victor zu Dohna &#8211; Lauck, kt\u00f3ry by\u0142 ostatnim w\u0142a\u015bcicielem Markowa. Na zdj\u0119ciu z Magdalen\u0105 Barto\u015b podczas wernisa\u017cu wystawy \u201ePi\u0119kno dawnej ksi\u0105\u017cki\u201d w ramach wielkich uroczysto\u015bci 250-lecia urodzin Herdera. \u017br\u00f3d\u0142o Facebook Muzeum Herdera w Mor\u0105gu.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>No dobrze, ale swastyka i cytat z Adolfa Hitlera?<\/em><\/strong><\/h4>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery alignwide has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9696\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3398-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9696\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9697\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3399-e1668081049809-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9697\"\/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption wp-element-caption\">Grobowiec Christopha zu Dohna-Lauck<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Je\u015bli troch\u0119 pozna si\u0119 histori\u0119 Prus Wschodnich nie dziwi, \u017ce m\u0142ody Christoph zu Dohna-Lauck m\u00f3g\u0142 by\u0107 wyznawc\u0105 tej ideologii. Zgin\u0105\u0142 w wypadku samochodowym u podn\u00f3\u017ca Alp, gdy jego auto stoczy\u0142o si\u0119 do Jeziora Bode\u0144skiego.  Na pot\u0119\u017cnym g\u0142azie przy jego grobowcu widnieje ogromn\u0105 \u00a0swastyka wpisana w tarcz\u0119 s\u0142oneczn\u0105. Z drugiej strony g\u0142azu zaros\u0142e mchem wy\u017c\u0142obienia uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w cytat z Pierwszego Listu do Koryntian (15,55): \u201eD<em>er Tod ist verschlungen in der Sieg<\/em>\u201d (Gdzie\u017c jest o \u015bmierci twoje zwyci\u0119stwo). Pod nim wyryto s\u0142owa: \u201e<em>Ich warte auf den Christus\u201d<\/em> (Czekam na Chrystusa<a id=\"_ftnref1\" href=\"\/#_ftn1\">[1]<\/a>). A jeszcze ni\u017cej imi\u0119 i nazwisko, kt\u00f3re dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 synonimem najwi\u0119kszych zbrodni: \u201eAdolf Hitler\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3396-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9694\" width=\"880\" height=\"660\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Inskrypcja na g\u0142azie z nagrobka  Christopha zu Dohna-Lauck<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ale pami\u0119tajmy, \u017ce by\u0142 rok 1934&#8230;.<br>Zaledwie 1,5 roku wcze\u015bniej 30 stycznia 1933 r. prezydent Hindenburg mianowa\u0142 Adolfa Hitlera kanclerzem Niemiec. A nazistowska dyktatura rozkwit\u0142a dopiero po \u015bmierci Hindenburga w sierpniu 1934 r. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Nie szukamy tu usprawiedliwienia, jednak, gdy zgin\u0105\u0142 m\u0142ody Christoph nie wydarzy\u0142y si\u0119 jeszcze Noc Kryszta\u0142owa, wojna, obozy koncentracyjne i holokaust&#8230; Wielu wschodniopruskich arystokrat\u00f3w, by\u0142o pocz\u0105tkowo zafascynowanych nazizmem, aby p\u00f3\u017aniej si\u0119 od niego odci\u0105\u0107, a nawet sta\u0107 si\u0119 jego zaciek\u0142ymi wrogami. \u00a0Jak ksi\u0105\u017c\u0119 Alexander zu Dohna-Schlobitten lub gen. Heinrich zu Dohna z To\u0142kin, kt\u00f3ry zosta\u0142 stracony za udzia\u0142 w spisku na \u017cycie Hitlera w Wilczym Sza\u0144cu. <\/p>\n\n\n\n<p>Ale to ju\u017c jest temat na ca\u0142kiem inn\u0105 opowie\u015b\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-tiled-gallery aligncenter is-style-rectangular\"><div class=\"tiled-gallery__gallery\"><div class=\"tiled-gallery__row\"><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:66.76907%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9708\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9708\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3412-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3412-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:33.23093%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w w Markowie. Friedrich\" data-height=\"1536\" data-id=\"9690\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9690\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3389-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3389-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9698\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9698\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3400-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3400-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><\/div><div class=\"tiled-gallery__row\"><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:37.03519%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9693\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9693\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3392-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3392-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9695\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9695\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3397-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3397-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9696\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9696\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3398-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3398-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:62.96481%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w w Markowie\" data-height=\"2048\" data-id=\"9688\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9688\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3387-768x1024.jpeg\" data-width=\"1536\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3387-768x1024.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><\/div><div class=\"tiled-gallery__row\"><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:16.59773%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w w Markowie\" data-height=\"1920\" data-id=\"9687\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9687\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3385-576x1024.jpg\" data-width=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3385-576x1024.jpg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:39.20748%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9703\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9703\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3405-1-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3405-1-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:22.09740%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"2048\" data-id=\"9704\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9704\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3406-768x1024.jpeg\" data-width=\"1536\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3406-768x1024.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:22.09740%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"2048\" data-id=\"9710\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9710\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3414-768x1024.jpeg\" data-width=\"1536\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3414-768x1024.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><\/div><div class=\"tiled-gallery__row\"><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:46.91227%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9707\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9707\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3411-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3411-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"1536\" data-id=\"9705\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9705\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3407-1024x768.jpeg\" data-width=\"2048\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3407-1024x768.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><div class=\"tiled-gallery__col\" style=\"flex-basis:53.08773%\"><figure class=\"tiled-gallery__item\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-height=\"2048\" data-id=\"9691\" data-link=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/?attachment_id=9691\" data-url=\"https:\/\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3390-768x1024.jpeg\" data-width=\"1536\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/rzeczjasna.ostroda.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3390-768x1024.jpeg?ssl=1\" data-amp-layout=\"responsive\"\/><\/figure><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Jak trafi\u0107 na pseudomegalityczny cmentarz Dohn\u00f3w pod Markowem?<\/em><\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-cover is-light\"><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-100 has-background-dim\" style=\"background-color:#edd418\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow\">\n<p>Nie jest to wcale tak trudne jak twierdz\u0105 internetowe fora \u201eodkrywc\u00f3w tajemnic\u201d \ud83d\ude09 Niew\u0105tpliwie jednak, bez wzgl\u0119du na por\u0119 roku warto uzbroi\u0107 si\u0119 w dobre buty i raczej nie wybiera\u0107 si\u0119 tam w deszczu, bo wzg\u00f3rze pokryte jest w du\u017cej mierze glin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Z Markowa udajcie si\u0119 w kierunku M\u0142yna Klekotki. Zatrzyma\u0107 si\u0119 trzeba w po\u0142owie drogi, bo do samego cmentarza samochodem nie dojedziecie. Rowerem te\u017c b\u0119dzie trudno. Kawa\u0142ek trzeba przej\u015b\u0107 na w\u0142asnych nogach. Sam cmentarz wska\u017c\u0105 Wam mapy Google, ale po pierwsze ju\u017c drog\u0119 do niego wytyczaj\u0105 zupe\u0142nie bez sensu. A po drugie, co to za przygoda z GPSem w gar\u015bci :D. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>My polecamy zatrzyma\u0107 si\u0119 przy stawach rybnych, je\u015bli jedziecie samochodem i dalej i przej\u015b\u0107 ju\u017c drog\u0105 przez \u0142\u0105ki zostawiaj\u0105c stawy po swojej lewej stronie. Maszerujemy a\u017c do charakterystycznego d\u0119bu (zupe\u0142nie jak Z Wied\u017amina III :D), przekraczamy strumie\u0144 i za \u015bcie\u017ck\u0105 dochodzimy do \u015bciany lasu. A potem pro\u015bciutko pod nieco strom\u0105 g\u00f3rk\u0119. I ju\u017c jeste\u015bcie na miejscu.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery alignwide has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9686\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3382-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9686\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9711\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3418-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9711\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"9706\" src=\"https:\/\/test.simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_3409-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9706\"\/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a id=\"_ftn1\" href=\"\/#_ftnref1\">[1]<\/a> Na temat brzmienia tego cytatu toczy si\u0119 w Internecie ciekawy sp\u00f3r, ale najbardziej logiczne wyja\u015bnienie znajdziecie w tym artykule: http:\/\/www.gazeta.mazury.pl\/pseudomegaliczny-cmentarz-w-markowie\/<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej o \u015bladach rodu Dohn\u00f3w w naszym regionie znajdziecie  na stronie: <a href=\"https:\/\/www.it.mragowo.pl\/szlakiem-posiadlosci-rodu-dohnow,8,1927,pl.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.it.mragowo.pl\/szlakiem-posiadlosci-rodu-dohnow,8,1927,pl.html<\/a>. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u00a0\u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d; \u201etrudno tam trafi\u0107\u201d; \u201eniesamowite miejsce\u201d; \u201ea\u017c dreszczyk przechodzi&#8230;\u201d; \u201eaktywnie popierali Hitlera\u201d;\u201dtajemniczy cmentarz rodu Dohn\u00f3w\u201d ; \u201emiejsce trudne do znalezienia.\u201d Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! My te\u017c. Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem&#8230;.<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":9716,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[46,474,475],"class_list":["post-9681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lokalne","tag-historia","tag-tajemnice","tag-wyprawy"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&quot;Mazurskie Stonehenge&quot;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie. - Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d. Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/mazurskie-stonehenge\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Mazurskie Stonehenge&quot;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie. - Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d. Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/mazurskie-stonehenge\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-10T12:09:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kinga Wisniewska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kinga Wisniewska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kinga Wisniewska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/33774a6eb5866e722e607a4bce0bb931\"},\"headline\":\"&#8222;Mazurskie Stonehenge&#8221;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie.\",\"datePublished\":\"2022-11-10T12:09:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/\"},\"wordCount\":1480,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"keywords\":[\"historia\",\"tajemnice\",\"wyprawy\"],\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci lokalne\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/\",\"name\":\"\\\"Mazurskie Stonehenge\\\", czyli cudze chwalicie, swego nie znacie. - Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2022-11-10T12:09:31+00:00\",\"description\":\"\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d. Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/mazurskie-stonehenge\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8222;Mazurskie Stonehenge&#8221;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/\",\"name\":\"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna\",\"url\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/cropped-logo-RJ-do-strony.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/cropped-logo-RJ-do-strony.png\",\"width\":2048,\"height\":2048,\"caption\":\"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/33774a6eb5866e722e607a4bce0bb931\",\"name\":\"Kinga Wisniewska\",\"url\":\"https:\\\/\\\/simrzeczjasna.pl\\\/en\\\/author\\\/ewa-kasperek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Mazurskie Stonehenge\", czyli cudze chwalicie, swego nie znacie. - Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna","description":"\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d. Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/mazurskie-stonehenge\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"\"Mazurskie Stonehenge\", czyli cudze chwalicie, swego nie znacie. - Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna","og_description":"\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d. Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem.","og_url":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/mazurskie-stonehenge\/","og_site_name":"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna","article_published_time":"2022-11-10T12:09:31+00:00","author":"Kinga Wisniewska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Kinga Wisniewska","Estimated reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/"},"author":{"name":"Kinga Wisniewska","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#\/schema\/person\/33774a6eb5866e722e607a4bce0bb931"},"headline":"&#8222;Mazurskie Stonehenge&#8221;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie.","datePublished":"2022-11-10T12:09:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/"},"wordCount":1480,"publisher":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","keywords":["historia","tajemnice","wyprawy"],"articleSection":["Aktualno\u015bci lokalne"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/","url":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/","name":"\"Mazurskie Stonehenge\", czyli cudze chwalicie, swego nie znacie. - Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2022-11-10T12:09:31+00:00","description":"\u201ePolskie Stonehenge\u201d; \u201eMazurskie Stonehenge\u201d; \u201ez kamiennych kr\u0119g\u00f3w kultury megalitycznej\u201d; \u201ewok\u00f3\u0142 tylko stary las bukowy i bagna\u201d. Takie opisy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Internecie. Czujecie si\u0119 zaintrygowani? S\u0142usznie! Zapraszamy na wypraw\u0119 w okolice Markowa pod Mor\u0105giem.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/mazurskie-stonehenge\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8222;Mazurskie Stonehenge&#8221;, czyli cudze chwalicie, swego nie znacie."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#website","url":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/","name":"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#organization","name":"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna","url":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/cropped-logo-RJ-do-strony.png","contentUrl":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/cropped-logo-RJ-do-strony.png","width":2048,"height":2048,"caption":"Stowarzyszenie Inicjatyw Mo\u017cliwych RzeczJasna"},"image":{"@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/#\/schema\/person\/33774a6eb5866e722e607a4bce0bb931","name":"Kinga Wisniewska","url":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/author\/ewa-kasperek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9681\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/simrzeczjasna.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}