You are currently viewing Galeria Stary Świat we Włocławku

Galeria Stary Świat we Włocławku

Miłośnicy staroci doskonale wiedzą, że przy Starodębskiej 41 we Włocławku znajduje się sklep z antykami. Jednak od maja, obok Galerii Stary Świat, gdzie można nabyć zabytkowe przedmioty, będzie można odwiedzić także prywatne muzeum fajansu.

Przemysłowa okolica wokół torów na przedwiośniu nie jest typowym miejscem spacerowym. Błądzę wąskimi uliczkami: Spółdzielczą, Ciasną, Kaliską. Otaczają mnie zakłady wulkanizacyjne, firmy spedycyjne, hurtownie. Skręcam z ulicy Spółdzielczej w Starodębską, a moim oczom ukazuje się imponująca brama z równie imponującym szyldem, za którą znajduje się Galeria Stary Świat.

Na brukowanym podwórzu spotykam galerię zabytkowych maszyn rolniczych oraz monumentalne fajansowe “wicki”, strzegące wejścia do przyszłego muzeum. Nie sposób przejść obojętnie obok kolekcji fajansowych wazonów i samowarów stojących na półpiętrach schodów, prowadzących do tej włocławskiej “kunstkamery”. Rozglądając się po salach wypełnionych dzbanuszkami, lampami i figurkami wszelkiego rodzaju, czuję się jak w lunaparku.

Krzysztof Leszczyński, założyciel Galerii Stary Świat, zbiera antyki od blisko ćwierć wieku. Pod kościołem św. Jana na targu staroci “padł ofiarą” nagłego olśnienia. “Ogoliłem wówczas wszystkie stragany” – opowiada. Gdy zakupionych przedmiotów było zbyt wiele, zaczął się zastanawiać, co dalej. Tak powstała Galeria Stary Świat, ulokowana tam, gdzie znajduje się jego podstawowe źródło utrzymania – firma zajmująca się dystrybucją produktów Kodaka. Dawniej w dziedzińcu mieściła się hurtownia firmy Społem.

Galeria Stary Świat składa się z kilku budynków z czerwonej cegły, w których znajdują się trzy sale wystawowe oraz dom, w którym umieszczona jest sala “fajansowa”. Przestronne wnętrza gromadzą antyki wybrane przez szefa tego królestwa. Galeria prowadzi także sklep internetowy, ale obiekty na miejscu i online stanowią odrębne zbiory.

Jednak Galeria Stary Świat to nie tylko sklep z antykami, ale także miejsce dokumentujące informacje o włocławskim fajansie, udostępniane za pośrednictwem strony internetowej. Na portalu można znaleźć sfotografowane i uporządkowane katalogi obiektów fajansowych z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej oraz kolekcji prywatnych, a także zbiory sygnatur i wzorów wykorzystywanych w fabryce fajansu od 1881 roku. Krzysztof Leszczyński udostępnia także opowieści ludzi zaangażowanych w tworzenie włocławskiego fajansu, włączając w to gawędy Falbanki, wywiady, impresje oraz wspomnienia malarek.

Galeria “Stary Świat” we Włocławku. Fot.Galeria Stary Świat | Fajans Włocławek | Antyki | Antykwariat | Porcelana | Ceramika | Malarstwo | Meble | Pamiątki PRL (staryswiat.pl)

Marzeniem Krzysztofa Leszczyńskiego od dawna było stworzenie własnego muzeum fajansu, a wybór Włocławka był oczywisty. Przygotowywane przez niego pomieszczenia są prawie ukończone. Znajduje się tu fajansowa sypialnia, salon i kuchnia, a przedmioty użytkowe, tworzące tę przestrzeń, zostały wykonane według projektu właściciela przez Fabrykę Fajansu we Włocławku, a malowane były głównie przez Joannę Leszczyńską – malarkę, która pamięta czasy Włocławskich Zakładów Ceramiki Stołowej.

Choć sale muzeum prezentują nowoczesne aranżacje z fajansowym wzorem, to zawierają także liczne przedmioty zabytkowe. Na półkach można zobaczyć dzieła kultowych artystów, takich jak Wit Płażewski, Elżbieta Piwek-Białoborska oraz Jan Sowiński. Muzeum prezentuje nie tylko fajansowe dziedzictwo, ale także jego współczesne aranżacje, włączając w to fajansowe kafle ścienne, umywalki, abażury i inne przedmioty, które można wykorzystać we własnym domu.

Ostatnio fajans we Włocławku cieszy się dużym zainteresowaniem. Jego dziedzictwo jest intensywnie wykorzystywane – w ceramicznej zastawie z kujawskim wzorem można wypić kawę we włocławskim Dziedzińcu, Cafe Fajans czy w Raz, Dwa, Pasta. Fajansowe pamiątki można kupić u jubilera i w pasmanterii, a niedawno otwarto nową siedzibę Informacji Turystycznej w dworcu kolejowym we Włocławku. Fajans stał się również inspiracją dla projektantki odzieżowej Fajansiary, gadżetów Fundacji Ładowarka, a nawet sieci sklepów Medicine, gdzie latem 2023 roku zagościła kolekcja powstała na kanwie designu znanego z włocławskiego fajansu. Fajansowe “wicki” pojawiły się także na kilku włocławskich rondach, zorganizowano Festiwal Fajansu, a w 2023 roku otwarto Interaktywne Centrum Fajansu.

Według Krzysztofa Leszczyńskiego, prywatne muzeum będzie uzupełnieniem fajansowej mapy Włocławka. W przeciwieństwie do Interaktywnego Centrum Fajansu, które stawia na multimedia, muzeum kolekcjonera będzie pełne unikatowych, zabytkowych przedmiotów z włocławskiej fabryki. W przeciwieństwie do kolekcji fajansu w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, włocławski fajans będzie tutaj przedstawiony nie tylko jako piękne muzealia z przeszłości, ale także jako aranżacje, które można z powodzeniem wykorzystać i dziś we własnym domu. Od Krzysztofa Leszczyńskiego można także kupić zabytkową ceramikę oraz inne antyki.

Jak każde muzeum prywatne, także włocławskie muzeum fajansu będzie musiało mierzyć się z wieloma trudnościami i barierami. Zarówno galeria, jak i muzeum to efekt prywatnej pasji, finansowanej wyłącznie przez właściciela. “Ja to wszystko utrzymuję z innej działalności gospodarczej” – mówi Krzysztof Leszczyński. Jak osiągnąć równowagę, by muzeum nie stało się finansową studnią bez dna? W zamyśle pana Krzysztofa muzeum ma być rodzajem przestrzeni wykorzystywanej również w celach biznesowych. Marzy mu się także własna kawiarnia. Dzięki temu nie tylko samo muzeum zyskałoby gości, ale także cała okolica wzbogaciłaby się o miejsce spotkań. Jednakże, gdyby nie pasjonackie zacięcie charakteryzujące prywatnych muzealników, to przedsięwzięcie nie powstałoby.

Na kujawskie wzornictwo postawili także właściciele kawiarni i sklepu Miodnia, którzy właśnie stworzyli nowy punkt na fajansowej mapie miasta. “Słodki fajans” to kawiarnia z wystawą prywatnych zbiorów włocławskiej ceramiki. Mają odbywać się tam nie tylko spotkania przy herbacie słodzonej miodem, ale także warsztaty ekologiczne i wiele innych przedsięwzięć.

Wygląda na to, że we Włocławku można stworzyć już niejeden szlak fajansu. Mamy nadzieję, że te oddolne inicjatywy zogniskowane wokół flagowej marki miasta staną się nie tylko magnesem dla turystów, ale także będą miejscem spotkań mieszkańców i przestrzenią nowych aktywności. Na to się zanosi! Otwarcie muzeum fajansu Krzysztofa Leszczyńskiego zaplanowane jest na maj 2024 roku. Czekam z niecierpliwością, by ponownie odwiedzić Starodębską i dotrzeć do Starego Świata.

MEDIA DLA DEMOKRACJI

Działamy dzięki dotacji otrzymanej z programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego z Funduszy Norweskich!

Justyna Marcinkowska

Fundacja Ari Ari, koordynatorka projektów związanych z dziedzictwem kulturowym Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej; badaczka w ramach wykonywanych projektów etnograficznych Autorka kilkudziesięciu analiz medioznawczych realizowanych na zlecenie Telewizji Polskiej w latach 2013-2016