Co słychać w regionie

Magazyn RzeczJasna

Artykuły, reportaże, wideo i podcasty z Warmii i Mazur – tworzone przez zespół i wolontariuszy RzeczJasna.

500+

artykułów

Czytaj

1000+

wideo

Oglądaj

25+

podcastów

Słuchaj

📰 Artykuły

Wideo

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Krystyna: Praca na porodówce i wywalczone mieszkanie

PrzezRzeczJasna 2026-09-192026-09-19

W czwartym odcinku cyklu „Świat PGR” pani Krystyna wspomina początki życia w Ostrowinie oraz pracę w oborowej porodówce, gdzie dzień zaczynał się punktualnie o czwartej rano. Przeprowadzka do Ostrowina, zamieszkanie w pałacowych wnętrzach i praca rozpoczęta…

Czytaj ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Krystyna: Praca na porodówce i wywalczone mieszkanie
Wideo

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Adam: 36 godzin za kółkiem, mapa na kolanach i 15 minut drzemki

PrzezRzeczJasna 2026-09-182026-09-18

Pan Adam mieszka w Ostrowinie od 1967 roku i w trzecim odcinku cyklu „Świat PGR” opowiada o pracy kierowcy oraz o codzienności wiejskiego gospodarstwa. Papierowa mapa, plan miasta w schowku i kilkanaście minut drzemki na poboczu,…

Czytaj ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Adam: 36 godzin za kółkiem, mapa na kolanach i 15 minut drzemki
Wideo

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Kazimierz: Darmowe mieszkanie i majster na każde wezwanie

PrzezRzeczJasna 2026-09-172026-09-17

Pan Kazimierz z Ostrowina w poruszającej rozmowie wraca pamięcią do czasów, gdy zakład pracy zapewniał ludziom poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji, o jakie dziś trudno. Darmowe mieszkanie, opał zapewniony na zimę i majster dostępny na każde wezwanie?…

Czytaj ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Kazimierz: Darmowe mieszkanie i majster na każde wezwanie
Wideo

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Zofia: Prawdziwe życie w PGRze oczami dawnej kucharki

PrzezRzeczJasna 2026-09-162026-09-16

Państwowe Gospodarstwa Rolne, które powstały w Polsce po II wojnie światowej, przez kolejne dekady stały się ważną częścią życia polskiej wsi, szczególnie tutaj, na terenach dawnych Prus Wschodnich. PGRy nie były wyłącznie miejscem pracy Był to…

Czytaj ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Zofia: Prawdziwe życie w PGRze oczami dawnej kucharki
Aktualności organizacji Edukacja medialna

Ruszyliśmy z Klasami Twórców Medialnych w trzech szkołach regionu

PrzezEwa Kasperek 2026-09-152026-09-17

Stowarzyszenie Inicjatyw Możliwych RzeczJasna rozpoczęło w tym roku szkolnym współpracę z trzema szkołami średnimi Warmii i Mazur, prowadząc w nich zajęcia w ramach autorskiego programu „Klasa Twórców Medialnych”. To eksperymentalna inicjatywa edukacyjna, łącząca naukę krytycznego odbioru…

Czytaj Ruszyliśmy z Klasami Twórców Medialnych w trzech szkołach regionu
Aktualności organizacji Wideo

Letni Camp Liderski #RzeczMłodych dla MDP za nami!

PrzezEwa Kasperek 2026-08-202026-08-20

W dniach 3–7 sierpnia w Olsztynie gościliśmy 27 młodych liderek i liderów z Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych z naszego województwa. Przez pięć dni wspólnie budowaliśmy kompetencje liderskie, uczyliśmy się komunikacji i, jak to zwykle bywa na naszych obozach,…

Czytaj Letni Camp Liderski #RzeczMłodych dla MDP za nami!

📺 Filmy i podcasty

Najnowsze na naszym YouTubie

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Krystyna: Praca na porodówce i wywalczone mieszkanie

Przeprowadzka do Ostrowina, zamieszkanie w pałacowych wnętrzach i praca rozpoczęta już drugiego dnia po przyjeździe. W czwartym odcinku cyklu „Świat PGR” pani Krystyna wspomina początki życia w Ostrowinie oraz pracę w oborowej porodówce, gdzie dzień zaczynał się punktualnie o czwartej rano.

W rozmowie wraca do codzienności i życia społecznego mieszkańców PGR. Wspomina nocne spotkania przy ognisku, relacje ze współpracownikami i przełożonymi oraz starania o wymarzone mieszkanie.

Wywiad prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców regionu w ich domach, dokumentując i archiwizując ich wspomnienia oraz osobiste świadectwa historii.

👉Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Krystyna: Praca na porodówce i wywalczone mieszkanie

Papierowa mapa, plan miasta w schowku i kilkanaście minut drzemki na poboczu, a trasy bez nawigacji mogły trwać nawet trzydzieści sześć godzin. Pan Adam mieszka w Ostrowinie od 1967 roku i w trzecim odcinku cyklu „Świat PGR” opowiada o pracy kierowcy oraz o codzienności wiejskiego gospodarstwa.

Wspomina młodość, wyjścia na plażę i wieczory, podczas których cała wieś gromadziła się przy jednym telewizorze, by oglądać „Teatr Sensacji Kobra”. Mówi też o samowystarczalności mieszkańców w czasach pustych sklepowych półek oraz o realiach pracy w gospodarstwie.

Pan Adam przywołuje też liczne, niekiedy zabawne anegdoty z lat pracy kierowcy. Opowieści o transporcie beczek ze spirytusem, zwolnieniu z dnia na dzień pokazują realia pracy i codzienność tamtej epoki.

Wywiad prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców regionu w ich domach, dokumentując i archiwizując ich wspomnienia oraz osobiste świadectwa historii.

👉Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Adam: 36 godzin za kółkiem, mapa na kolanach i 15 minut drzemki

Pan Kazimierz z Ostrowina w poruszającej rozmowie wraca pamięcią do czasów, gdy zakład pracy zapewniał ludziom poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji, o jakie dziś trudno.

Darmowe mieszkanie, opał zapewniony na zimę i majster dostępny na każde wezwanie? Dziś brzmi to jak niewiarygodny luksus, ale w czasach Państwowych Gospodarstw Rolnych było codziennością ich mieszkańców.

Regularne dostawy opału, klamka naprawiona niemal od ręki, wspólne spędzanie wolnego czasu bez ekranów i telefonów komórkowych, a także budowanie zżytej wiejskiej społeczności to tylko jedna strona tej historii.

W drugiej części cyklu „Świat PGR-ów” pan Kazimierz szczerze opowiada o emocjach, które towarzyszyły likwidacji gospodarstw po 1991 roku. Jak wspomina, informacje o nadchodzących zmianach krążyły już wcześniej, dlatego nie odczuwano strachu przed nieznanym. Najbardziej bolał jednak widok niszczejącego z dnia na dzień majątku, na który pracowały całe pokolenia.

Zapraszamy do wysłuchania tej wyjątkowej historii i wspólnego ocalania jej od zapomnienia.

👉Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Kazimierz: Majster od ręki i darmowe mieszkanie

Państwowe Gospodarstwa Rolne, które powstały w Polsce po II wojnie światowej, przez kolejne dekady stały się ważną częścią życia polskiej wsi, szczególnie tutaj, na terenach dawnych Prus Wschodnich.

PGRy nie były wyłącznie miejscem pracy. To cały system organizujący życie miejscowości: mieszkania, przedszkola, świetlice, biblioteki, wydarzenia sportowe i szara, ale często pełna wspólnoty codzienność mieszkańców. W 1991 roku rozpoczęła się ich likwidacja, a wraz z nią zaczął znikać pewien świat.

W pierwszym pełnometrażowym wywiadzie z cyklu Świat PGR oddajemy głos osobie, od której krótkich wspomnień rozpoczęliśmy ten projekt. Pani Zosia w szczerej, godzinnej rozmowie zabiera nas w podróż do czasów swojej młodości i pracy w dawnym gospodarstwie.

To nie tylko zapis wspomnień o ciężkiej pracy, ale przede wszystkim opowieść o relacjach międzyludzkich, sąsiedzkiej pomocy, kulturze i realiach epoki, które ukształtowały nasz region.

Zapraszamy do wysłuchania tej wyjątkowej historii i wspólnego ocalania pamięci od zapomnienia.

👉Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Zofia: Prawdziwe życie w PGRze oczami dawnej kucharki

Surowe zasady, linijka po rękach i konsekwencje, które sięgały znacznie dalej niż szkolne mury.
Pan Józef z Szyldaka wraca pamięcią do swoich lat szkolnych. Choć całą placówką i ogromną gromadą dzieci zarządzało zaledwie czterech nauczycieli, dyscyplina była niepodważalna, a pedagogów pamięta się do dzisiaj z ogromnym szacunkiem.

Kary za przewinienia bywały jednak mocno bezwzględne. Choć sporadycznie zdarzało się dostać linijką po łapach, to prawdziwym straszakiem był telefon do domu. W realiach tamtych lat wybryk ucznia potrafił skończyć się interwencją Urzędu Bezpieczeństwa (UB) i wezwaniem ojca na przesłuchanie.

Posłuchajcie niezwykłej opowieści o dawnej edukacji, szacunku do nauczycieli i twardych realiach minionej epoki!

🎥 To tylko zapowiedź! Już wkrótce na naszym profilu pojawią się pełne, poruszające wywiady z mieszkańcami okolic Ostródy. Zaobserwuj nasz profil, aby nie przegapić premier i śledzić ten projekt na bieżąco!

✍️ Zbieramy te historie i zapisujemy je, zanim znikną na zawsze. Jeśli Ty lub Twoi bliscy pamiętacie tamte czasy, macie zdjęcia lub pamiątki – napisz do nas w wiadomości prywatnej.

Każda historia się liczy 📩

👉Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

Świat PGR. Za przewinienie ucznia odpowiadał ojciec w UB. #archiwistykaspołeczna #pgr #Szyldak

Został malarzem pod okiem ojca, ale na egzaminie rzemieślniczym czekały absurdalne niespodzianki...

Pan Józef z Szyldaka opowiada o swoich pierwszych krokach w zawodzie i rodzinnej tradycji. Pierwsze szlify malarskie zdobywał u boku własnego ojca, a ukoronowaniem tej nauki było zdobycie oficjalnego tytułu czeladnika w Izbie Rzemieślniczej w Olsztynie.

Z egzaminami z tamtych lat wiążą się jednak mocno zaskakujące anegdoty. Gdy przed komisją stawał ojciec Pana Józefa, zapytano go... o powierzchnię Azji! Brak odpowiedzi na to geograficzne pytanie kosztował go poprawkę.

Posłuchajcie ciepłej opowieści o fachowości przekazywanej z pokolenia na pokolenie, szacunku do pracy i dawnych wymogach w Izbach Rzemieślniczych!

🎥 To tylko zapowiedź! Już wkrótce na naszym profilu pojawią się pełne, poruszające wywiady z mieszkańcami okolic Ostródy. Zaobserwuj nasz profil, aby nie przegapić premier i śledzić ten projekt na bieżąco!

✍️ Zbieramy te historie i zapisujemy je, zanim znikną na zawsze. Jeśli Ty lub Twoi bliscy pamiętacie tamte czasy, macie zdjęcia lub pamiątki – napisz do nas w wiadomości prywatnej.

Każda historia się liczy 📩

👉Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

Świat PGR. Nauka fachu u własnego ojca i absurdalny egzamin. #PGR #Szyldak #archiwistykaspołeczna

Subskrybuj

🗂️ Raporty i analizy

Raport · kwiecień 2026

Młodzi z małych miejscowości: niewidoczni i pozostawieni sami sobie

Kod pocztowy nie powinien być wyrokiem. Raport o nierównych szansach młodych z Warmii i Mazur.

Analiza · zapowiedź

Edukacja medialna – dlaczego jej potrzebujemy

Jeśli nie uczymy dzieci od najmłodszych lat, jak działa ten system, zostawiamy je sam na sam z machiną, która żyje z klików, polaryzacji i skrajnych emocji

Raport · zapowiedź

Ostatni autobus odjeżdża o 16:00

Kod pocztowy nie powinien być wyrokiem. Raport o wykluczeniu transportowym nie tylko młodych na Warmii i Mazurach.

📁Internetowe Archiwum Ostródy

Dokumenty zdjęcia i nagrania wspomnień. Historia Ostródy i okolic zachowana przez wolontariuszy dla przyszłych pokoleń.

Przejdź do Archiwum