What’s happening in the region

RzeczJasna Magazine

Articles, reports, videos and podcasts from Warmia & Mazury — created by the RzeczJasna team and volunteers.

500+

articles

READ

1000+

videos

WATCH

25+

podcasts

LISTEN

📰 Articles

Video

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Jerzy: Zbieranie ziół, brak pracy i piętno PGR-u

ByRzeczJasna 2026-10-112026-10-11

W kolejnym odcinku cyklu „Świat PGR” Pan Jerzy opowiada o ciężkiej pracy na roli, codzienności w PGR-ze oraz o dramatycznym czasie po jego likwidacji. Pan Jerzy ma 73 lata, a większość swojego życia zawodowego spędził za…

READ ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Jerzy: Zbieranie ziół, brak pracy i piętno PGR-u
Video

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Bogdan: restrukturyzacja, komornik i trudny los ludzi po PGR-ze

ByRzeczJasna 2026-10-112026-10-11

W trzynastym odcinku cyklu „Świat PGR” Pan Bogdan opowiada o pracy i codzienności w państwowym gospodarstwie rolnym oraz o trudnym czasie po jego likwidacji. Pan Bogdan po studiach w 1983 roku rozpoczął pracę w rolnictwie, a…

READ ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Bogdan: restrukturyzacja, komornik i trudny los ludzi po PGR-ze
Video

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Elżbieta: 49 lat na straży zakładowej kasy w Bałcynach

ByRzeczJasna 2026-10-092026-10-09

W dwunastym odcinku cyklu „Świat PGR” Pani Elżbieta opowiada o pracy i codzienności w państwowym gospodarstwie rolnym oraz o trudnym czasie po jego likwidacji. Przez niemal pięć dekad związana z rolniczą księgowością, dzieli się kulisami pracy…

READ ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Elżbieta: 49 lat na straży zakładowej kasy w Bałcynach
Video

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Wojciech: kulisy akademickiego PGR-u

ByRzeczJasna 2026-10-082026-10-08

W jedenastym odcinku cyklu „Świat PGR” Pan Wojciech opowiada o kulisach zarządzania wyjątkowym gospodarstwem, które zamiast klasycznego PGR-u stanowiło zaplecze badawcze i produkcyjne dla olsztyńskiej uczelni. Pan Wojciech przez ponad trzy dekady kierował rolniczym zakładem doświadczalnym w…

READ ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Wojciech: kulisy akademickiego PGR-u
Video

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Marianna: Po likwidacji PGR-u przetrwali dzięki ziołom

ByRzeczJasna 2026-10-082026-10-08

W dziesiątym odcinku cyklu „Świat PGR” Pani Marianna opowiada o pracy i codzienności w państwowym gospodarstwie rolnym oraz o trudnym czasie po jego likwidacji. Większość życia spędziła w Pancerzynie. Wychowała szóstkę dzieci i, jak sama mówi,…

READ ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Marianna: Po likwidacji PGR-u przetrwali dzięki ziołom
Local news

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Spotkanie ze wspomnieniami w Ostrowinie [FOTOGALERIA]

ByEwa Kasperek 2026-10-052026-10-05

W niedzielę 4 października w Świetlicy Wiejskiej w Ostrowinie odbyło się uroczyste spotkanie podsumowujące projekt archiwistyki społecznej „Świat PGR. Praca i życie codzienne w dawnych gospodarstwach rolnych okolic Ostródy”. Fot. Karolina Iszoro Przez ostatnie miesiące zbieraliśmy…

READ ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Spotkanie ze wspomnieniami w Ostrowinie [FOTOGALERIA]

📺 Filmy i podcasty

Najnowsze na naszym YouTubie

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Jerzy: Zbieranie ziół, brak pracy i piętno PGR-u

Pan Jerzy ma 73 lata, a większość swojego życia zawodowego spędził za kierownicą ciągnika w państwowym gospodarstwie rolnym. W kolejnym odcinku cyklu „Świat PGR” opowiada o ciężkiej pracy na roli, codzienności w PGR-ze oraz o dramatycznym czasie po jego likwidacji. Przez lata pracował jako traktorzysta – orał pola, woził zboże, obornik i materiały budowlane, nierzadko spędzając w kabinie po 15–18 godzin na dobę. Z ciepłem wspomina jaśniejsze strony tamtych lat: wspólne wyjazdy nad morze, dożynki czy spotkania mieszkańców w lokalnym klubie.Najbardziej poruszającym momentem rozmowy są wspomnienia z okresu po likwidacji gospodarstwa. Gdy z dnia na dzień ludzie zostali bez pracy i środków do życia. Jedynym ratunkiem dla rodziny okazało się zbieranie ziół dla przyjezdnego zielarza. Za ciężkie worki mleczu i pokrzyw Pan Jerzy zdobywał skromne pieniądze na przeżycie. Po latach udało mu się znaleźć pracę przy układaniu kostki brukowej, jednak trudne doświadczenia transformacji i poczucie wykluczenia pozostały w pamięci. Rozmowę prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców okolic Ostródy, by uchronić ich wspomnienia od zapomnienia.👉 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Jerzy: Zbieranie ziół, brak pracy i piętno PGR-u

Pan Bogdan po studiach w 1983 roku rozpoczął pracę w rolnictwie, a po latach kierował procesem restrukturyzacji dawnej Stacji Hodowli Roślin w Szyldaku. W kolejnym odcinku cyklu „Świat PGR” opowiada o pracy i codzienności w państwowym gospodarstwie rolnym oraz o trudnym czasie po jego likwidacji. Swoją drogę zawodową zaczynał w Zakładzie Przemysłu Paszowego w Pancerzynie, gdzie układał dawki pokarmowe dla zwierząt i dbał o integrację załogi, organizując m.in. słynne wyjazdy nad morze. Z czasem objął kierownictwo nad gorzelnią w Szyldaku, a od 1997 roku zarządzał procesami restrukturyzacyjnymi i prywatyzacją majątku całego zakładu. W dobie transformacji ustrojowej musiał mierzyć się ze spłatą zobowiązań, licytacjami sprzętu oraz trudną sytuacją pracowników, dla których likwidacja PGR-ów oznaczała nagłą utratę dotychczasowego wsparcia socjalnego. Rozmowę prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców okolic Ostródy w ich domach i nagrywa ich wspomnienia, by zachować je w społecznym archiwum.👉 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Bogdan: restrukturyzacja, komornik i trudny los ludzi po PGR-ze

W kolejnym odcinku cyklu „Świat PGR” Pani Elżbieta opowiada o pracy i codzienności w państwowym gospodarstwie rolnym oraz o trudnym czasie po jego likwidacji. Przez niemal pięć dekad związana z rolniczą księgowością, dzieli się kulisami pracy biurowej, rewolucją technologiczną oraz wspomnieniami z życia dawnych Bałcyn.Swoją ścieżkę zawodową rozpoczęła w 1966 roku w Zajączkach jako osiemnastoletnia kancelistka. W 1976 roku przeniosła się do Zakładu Produkcyjno-Doświadczalnego w Bałcynach, gdzie przez kolejne lata pracowała w księgowości, skrupulatnie rozliczając magazyny oraz wypłaty dla setek pracowników gospodarstwa podległego pod olsztyńską uczelnię.Z ogromnym humorem wspomina dawne wyzwania, w tym niechęć do nowinek technologicznych i zdecydowaną preferencję dla tradycyjnego liczenia papierowych dokumentów. Jej opowieść przywołuje także ciepłe wspomnienia z życia wsi.Rozmowę prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców okolic Ostródy w ich domach i nagrywa ich wspomnienia, by zachować je w społecznym archiwum.👉 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Elżbieta: 49 lat na straży zakładowej kasy w Bałcynach

Pan Wojciech przez ponad trzy dekady kierował rolniczym zakładem doświadczalnym w Bałcynach. W rozmowie opowiada o kulisach zarządzania wyjątkowym gospodarstwem, które zamiast klasycznego PGR-u stanowiło zaplecze badawcze i produkcyjne dla olsztyńskiej uczelni.Do Bałcyn trafił w 1988 roku. Placówka podlegała bezpośrednio pod Akademię Rolniczo-Techniczną w Olsztynie, co wiązało się z prowadzeniem ogromnego działu doświadczalnego i dużym zapotrzebowaniem na pracowników. W 1994 roku, aby zyskać niezależność finansową i możliwość zaciągania kredytów, gospodarstwo przekształcono w spółkę z o.o., w której uczelnia zachowała 100% udziałów. Kierowanie tak rozbudowanym organizmem w dobie transformacji ustrojowej wymagało od Pana Wojciecha podejmowania trudnych, często niepopularnych decyzji. W latach 90. musiał mierzyć się z silną presją płacową załogi oraz ograniczeniami wynikającymi z tzw. popiwku. Mimo konieczności przeprowadzania redukcji etatów, priorytetem zawsze pozostawało dla niego dobro podwładnych.Rozmowę prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców okolic Ostródy w ich domach i nagrywa ich wspomnienia, by zachować je w społecznym archiwum.👉 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Wojciech: kulisy akademickiego PGR-u

Pani Marianna większość życia spędziła w Pancerzynie. W kolejnym odcinku cyklu „Świat PGR” opowiada o pracy i codzienności w państwowym gospodarstwie rolnym oraz o trudnym czasie po jego likwidacji.Wychowała szóstkę dzieci i, jak sama mówi, nie miała czasu na przyjemności. W PGR-ze pracowało się cały tydzień, a żeby w niedzielę pójść do kościoła, musiała wstać o trzeciej nad ranem i wydoić krowy. Wspomina życie bez dzisiejszych udogodnień: telewizor czy lodówkę kupowało się na raty, a dzieci chodziły do szkoły po kilka kilometrów, bez względu na pogodę.Mówi też o najcięższych latach po zamknięciu gospodarstwa, kiedy brakowało pieniędzy na życie, a ludzie zbierali zioła, żeby mieć na chleb.Rozmowę prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców okolic Ostródy w ich domach i nagrywa ich wspomnienia, by zachować je w społecznym archiwum.👉 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pani Marianna: Po likwidacji PGR-u przetrwali dzięki ziołom

Pan Robert pochodzi z niemieckiej rodziny zakorzenionej w Prusach Wschodnich. Urodził się w 1938 roku w Lipowie, a od 1958 roku jest mieszkańcem Bałcyn. W kolejnym odcinku cyklu „Świat PGR” wraca pamięcią do swoich niemieckich korzeni, dzieciństwa w dawnych Prusach oraz realiów pracy w wiejskim gospodarstwie.Wspomina młodość, dorastanie na wsi oraz ewolucję rolnictwa. Opowiada także o niezwykłej historii swojego domu, który zanim stał się budynkiem mieszkalnym, służył za majątkową owczarnię, a następnie PGR-owską stołówkę.Pan Robert przywołuje poruszające wspomnienia o pruskim pochodzeniu, dramatycznej ucieczce przed wojskami radzieckimi w stronę Miłomłyna oraz rozłące z bliskimi, którzy po wojnie wyjechali do Niemiec. To także pełna nostalgii opowieść o wsi dawnych lat.Wywiad prowadzi dziennikarz Jakub Czubak, który odwiedza mieszkańców regionu w ich domach, dokumentując i archiwizując ich wspomnienia oraz osobiste świadectwa historii.👉 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

ŚWIAT PGR NA WARMII I MAZURACH. Pan Robert: Od wojennej ucieczki po lata pracy w PGR

🗂️ Reports and Analyses

Raport · kwiecień 2026

Młodzi z małych miejscowości: niewidoczni i pozostawieni sami sobie

Kod pocztowy nie powinien być wyrokiem. Raport o nierównych szansach młodych z Warmii i Mazur.

Analiza · zapowiedź

Media education — why we need it

If we don’t teach children from an early age how the system works, we leave them alone with a machine that thrives on clicks, polarization, and extreme emotions.

Raport · zapowiedź

The last bus leaves at 4:00 PM

Your postcode should not be a sentence. A report on transport exclusion — affecting not only young people — in Warmia and Mazury.

📁Internet Archive of Ostróda

Documents, photographs, and recorded memories. The history of Ostróda and its surroundings preserved by volunteers for future generations.

Go to Archive