Mistrz mechanizacji

Losy powojennych przesiedleń układają się czasem zadziwiająco. Jak Panu Ryszardowi Zanderowi.

Ryszard Zander w młodości; arch. prywatne

Gdy kończyła się wojna miał 15 lat. Mieszkał z rodziną w łódzkim. Po przejściu wojsk niewiele tam zostało poza ziemią. Dwóch braci , dwie siostry i mama. Musieli jakoś przeżyć. Na szczęście tata nauczył każdego z synów jakieś pracy. Na przykład robienia z drewna zelówek do butów. Cenna umiejętność w czasie braku wszystkiego.

Poza tym praca w gospodarstwach za jedzenie. Tylko i aż…

Przesiedlenie

Gdy udało się dostać do pracy w gospodarstwie Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi było już lepiej. Gdy uczelnię przenoszono do podolsztyńskiego Kortowa Pan Ryszard, wówczas już 20-letni przeniósł się wraz z nią. Z czasem dołączyła cała rodzina. Zamieszkali w jednym z uczelnianych majątków we wsi Lichtajny, niedaleko Ostródy.

Mówiło się wtedy, że z terenów Warmii i Mazur łatwiej będzie wyjechać do Niemiec. A rodzina Zanderów ma niemieckie korzenie. Wtedy chcieli wyjechać. Zadomowili się jednak w Lichtajnach.

historia powojennych przesiedleń
Lichtajny pałacyk; Archiwum prywatne

Nie potrzebował szkoły

Pan Ryszard nie zdążył skończyć żadnej szkoły przez czas wojny. Nie przeszkodziło to jednak w pracy. Talent do mechaniki i zamiłowanie do wszelkich maszyn sprawiły, że bohater naszej opowieści z woźnicy konnej bryczki przesiadł się na pojazdy mechaniczne.

historia powojennych przesiedleń
Bryczka konna; archiwum prywatne
Bryczka konna; arch. prywatne
historia powojennych przesiedleń
Ryszard Zander konno; Archiwum prywatne
Ryszard Zander przy pomniku Tadeusza Kościuszki w Ostródzie; arch. prywatne

Pierwsze traktory

Pierwsze traktory mogły jeździć tylko na polach, późniejsze wymagały już prawa jazdy. To zrobił pan Ryszard nawet wcześniej niż skończył edukację na poziomie podstawowym. Opowiedział nam o pierwszych ciągnikach rolniczych. Jeden z pierwszych typów z nich potrzebował do uruchomienia więcej niż jednej osoby i nie wyłączało się go przez cały dzień.

Pan Ryszard i jego samochód; arch. prywatne
historia powojennych przesiedleń
historia powojennych przesiedleń
Pan Ryszard i jego motocykle; Archiwum prywatne

Mimo obecności maszyn rolniczych wiele prac było prowadzonych ręcznie. Np. wykopywanie buraków cukrowych. Służyło do tego specjalne narzędzie.

Narzędzie do wykopywania buraków cukrowych. NAC

Dokumenty i wycinki prasowe z archiwum P. Ryszarda Zandera

Opowieść

Na opowieść o wsi i pracy na wsi w czasie powojennym zapraszamy tu:

+ posts

Similar Posts

  • Co ja mogę?!

    Siedzę na tarasie. Piję kawę. Czarną, mocną – taką lubię najbardziej. Jest wczesny poranek. Promienie słońca przebijają się przez powoli żółknące liście i źdźbła traw. Jest rześko. Już pachnie jesienią. Czuję wilgotny zapach ziemi i liści. Odczuwam organiczną więź z naturą. Wdech… Wydech… Jest magicznie. Właśnie jestem po porannej porcji „scrollowania”. Przed oczami mam apokaliptyczne…

  • Hyyge

    Jakiś czas temu popularne było duńskie słowo hyyge. Trudno ponoć to przetłumaczyć. Na rynku ukazało się kilka książek podpowiadających, jak ów stan osiągnąć (wiem, bo też kupiłam). Ale czy to możliwe poza Danią? Hyyge to specyficzny dobrostan ciała, umysłu i ducha, coś jak „przytulna chwila”. Brzmi kusząco, prawda? Hygge jest wtedy, „kiedy zostajesz w domu…

  • „Zapiski z przeszłości – – historia Gerdy Meczulat. Monodram Miry Wójcik z Ostródy.

    Poniedziałkowe popołudnie. Za oknem śnieg, delikatny mróz. Ostatnie dni listopada, dzięki Bibliotece Multimedialnej Powiatu Ostródzkiego „Przystań z Kulturą” upływają pod hasłem sztuki przez wielkie „S”.
    Monodram Miry Wójcik – „Zapiski z Przeszłości”, opowiadający prawdziwą historię małej dziewczynki o imieniu Gerda – jednej z ofiar wojny, to wyjątkowe dzieło teatralne, które przeniosło widzów w głębokie zakamarki ludzkiej tragedii i siły przeżycia. Spektakl porusza trudne tematy, takie jak siła ludzkiego ducha, traumy wojenne, i niezapomniana miłość matki. To głęboko emocjonalna podróż, która zmusza widza do refleksji nad ceną, jaką płacą niewinne istoty w czasie konfliktów.
    Przesłanie tego spektaklu jest klarowne – chce dotrzeć do serc widzów, zainspirować do refleksji nad wspólnym dziedzictwem ludzkości i skłonić do działania na rzecz pokoju i zrozumienia.

    „Zapiski z Przeszłości” to nie tylko spektakl teatralny, to także hołd dla wszystkich, którzy doświadczyli okrucieństw wojny, oraz przypomnienie o konieczności wspólnego wysiłku na rzecz zbudowania lepszego, bardziej zrozumiałego świata.

    Reżyserką spektaklu jest Monika Kazimierczyk, wprowadzenie historyczne przygotowała Alicja Czerniawska, natomiast rolę główną w sztuce zagrała Mira Wójcik.

    Zapraszamy do obejrzenia materiału.
    ——————————————————
    RzeczJasna tworzymy z Wami i dla Was!
    Jesteśmy też na:
    FACEBOOK www.facebook.com/simrzeczjasna
    INSTAGRAM www.instagram.com/simrzeczjasna
    📧 tv@simrzeczjasna.pl
    🌐 www.simrzeczjasna.pl
    Możecie też nas wspierać na platformie Patronite www.patronite.pl/RzeczJasna
    Za dotychczasowe wsparcie z całego serca dziękujemy ❤🙏

  • Słowem wstępu

    Zakładając Stowarzyszenie Inicjatyw Możliwych RzeczJasna przyświecała nam idea organicznej pracy u podstaw. Nie zawsze spektakularnej, ale z czasem przynoszącej największe efekty. Działamy tak od 2012 roku. Pomysły nam się „kocą”, a nieustająca nadaktywność nie pozwala spocząć na laurach. Dlatego zebraliśmy grupę bliskich i dalszych współpracowników, i postanowiliśmy wypuścić w świat ten oto magazyn. Przez cały…

  • Kocham moją mamę, bo… Czyli za co młodzież kocha swoje mamy

    Młodzież z naszej redakcji postanowiła nakręcić film za co kochają swoje mamy i za co są im wdzięczni. Odpowiedzi były czasem zaskakujące, ale czego innego można się spodziewać po młodzieży? Zajrzyjcie, bo wyszło naprawdę zabawnie i wzruszająco. Zobaczycie, że mamy są kochane nie tylko za pyszne kanapki, ale i za… Sfinansowano ze środków Narodowy Instytut…

  • Ranking najbardziej wpływowych samorządowców w Internecie. Jak wypadł burmistrz Ostródy?

    Niedawno opublikowano ciekawy raport Instytutu Badań Internetu i Mediów Społecznościowych. Raport najbardziej wpływowych samorządowców w Internecie zbudowany jest na bazie analizy 142 oficjalnych profili na Facebooku burmistrzów i 88 profili prezydentów miast zrzeszonych w Związku Miast Polskich. Znajdziemy w nim m.in. profile burmistrzów Iławy, Lubawy, Giżycka i oczywiście Ostródy. Który z panów wypadł najlepiej? W…