Złożyliśmy petycję o wprowadzenie zmian w procedurze funkcjonowania Budżetu Obywatelskiego Ostródy oraz wprowadzenie możliwości finansowania projektów osiedlowych!

.

W wyniku doświadczeń niemal dwuletniej oddolnej pracy z grupami sąsiedzkimi na terenie Ostródy w ramach projektu „Rada na Osiedla” oraz świadomi wad i ułomności ostródzkiego Budżetu Obywatelskiego przygotowaliśmy i złożyliśmy do Burmistrza Ostródy oraz Rady Miejskiej rekomendacje do procesu kolejnych budżetów obywatelskich oraz finansowania oddolnej aktywności Mieszkańców i Mieszkanek w postaci projektów osiedlowych.

Skoro Miasto przeznacza na Budżet Obywatelski kwotę zaledwie 500 tys. zł, co z pewnością nie pozwala na finansowanie większości inicjatyw środki te powinniśmy wydatkować mądrze. A przynajmniej tak, aby ograniczyć potencjalne szkody. Wiemy, że wiele osób zaangażowanych w projekty do BO zraziło się do tego rodzaju partycypacji, co w przyszłości może przyczynić się do słabnącego zainteresowania BO.

Plebiscytowa forma, trudny proces realizacji pierwszych wygranych projektów, kłopoty
w uzyskaniu dobrej współpracy na linii Wnioskodawcy- Urzędnicy – niestety tego już doświadczyliśmy.  Dlatego nasze rekomendacje bazują na sprawdzonych i funkcjonujących
w innych miastach od lat rozwiązaniach, które usprawniają proces oceny i realizacji zgłoszonych do BO projektów oraz rozwiązaniach pozwalających na bazie mniejszych, osiedlowych projektów uczyć zarówno Mieszkańców/ki, jak i Urzędników skutecznej i dobrej współpracy i komunikacji.

W związku z uzasadnionym interesem społecznym składamy na ręce Pana Burmistrza oraz do wiadomości Rady Miejskiej w Ostródzie poniższą petycję, wnosząc o podjęcie następującego działania:

1. Wprowadzenie do kolejnych Regulaminów Budżetu Obywatelskiego Miasta Ostróda nowej formuły sposobu prowadzenia analizy projektów zgłoszonych przez Mieszkańców, tak aby
   w jak największym stopniu wyeliminować późniejsze problemy na etapie ich realizacji,
   a mianowicie zapisów, że:
   1. Projekty są oceniane pod względem:

1) formalnym;

2) zgodności z prawem;

3) adekwatności pełnego szacunkowego kosztu realizacji projektów zaproponowanego przez Wnioskodawców;

4) wykonalności technicznej.

Postulujemy, aby etap oceny w punktach 2)-4) były dokonywane w komórkach merytorycznych Urzędu Miejskiego w Ostródzie, które później będą odpowiedzialne za potencjalna  realizację zgłoszonych projektów, co pozwoli już na etapie oceny wniosków rzetelnie ocenić ich techniczną wykonalność oraz przyszłe koszty.

1. W przypadku stwierdzenia, w toku oceny, że koszty realizacji projektu są przez Wnioskodawcę niedoszacowane, merytoryczna komórka Urzędu Miejskiego przedstawia własny szacunek kosztów realizacji projektu uwzględniający w szczególności wyniki uprzednio przeprowadzanych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, dotyczących przedsięwzięć zbliżonych przedmiotowo
   i zakresowo do zgłoszonego projektu. Do kosztów realizacji projektu wlicza się także wszelkie koszty nierozerwalnie związane z jego realizacją, na przykład koszt sporządzenia dokumentacji, uzgodnień wymaganych prawem itp.
2. Podczas przeprowadzania oceny komórki merytoryczne Urzędu mogą występować do właściwych podmiotów,  organów o zaopiniowanie projektu. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy realizacja projektu wymagać będzie uzyskania stosownych zgód lub pozwoleń administracyjno-prawnych.
3. Ocena na tym etapie powinna zawierać syntetyczne podsumowanie przeprowadzonych w jej toku ustaleń. Może ona zawierać wskazanie koniecznych modyfikacji projektu, w tym pod względem technicznym oraz kosztów realizacji
   i stosowne rekomendacje.
4. W przypadku wystąpienia konieczności dokonania zmian w projekcie na tym etapie oceny, Wnioskodawca jest informowany o tej okoliczności i w terminie 7 dni może złożyć oświadczenie o wyrażeniu lub niewyrażeniu zgody na dokonanie zmian. Niewyrażenie zgody powoduje procedowanie projektu w jego dotychczasowej formie.
5.  W trakcie oceny nie można dokonywać istotnych zmian zakresu projektu, a ewentualna zmiana lokalizacji może nastąpić jedynie na najbliższą możliwą w stosunku do pierwotnej.
6.  Zmiany w projekcie uwzględniane są w karcie zmian projektu, którą otrzymuje Wnioskodawca i która jest publikowana przy okazji ogłoszenia listy projektów poddanych głosowaniu.
7. Na tym etapie oceny, rady osiedli mogą wyrazić opinie dotyczące projektów zlokalizowanych na obszarze, dla których są właściwe. Opinie te są również publikowane na stronie internetowej Budżetu Obywatelskiego Ostródy.
8. Dopiero po zakończeniu tego etapu oceny, listę projektów wraz z wynikami oceny Burmistrz publikuje na stronie internetowej BO, po czym rozpoczyna się drugi etap oceny projektów przez Komisję ds. Budżetu Obywatelskiego Miasta Ostróda” powołaną przez Burmistrza. W skład Komisji wchodzi 3 radnych Rady Miejskiej w Ostródzie, 3 przedstawicieli organizacji pozarządowych z siedzibą na terenie Miasta Ostróda oraz 7-10 pracowników Urzędu Miejskiego i jednostek podległych.

W ten sposób pod ocenę Komisji trafiają projekty już sprawdzone w komórkach merytorycznych Urzędu, a członkowie Komisji mają pełny obraz co do wykonalności prawnej,  technicznej oraz kosztów zgłoszonych projektów, a także ewentualnego ich poparcia w Radach Osiedli.

1. Wyniki pierwszego i drugiego etapu oceny projektów wraz z opiniami wydanymi przez rady osiedli w pierwszym etapie oceny stanowią podstawę do podjęcia przez Komisję decyzji o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu poszczególnych projektów pod głosowanie.
2. Wprowadzenie do kolejnych Regulaminów Budżetu Obywatelskiego Miasta Ostróda zapisów pozwalających na rozróżnienie projektów osiedlowych (projekt dotyczący jednego osiedla)
   i  projektów ponadosiedlowych (o zasięgu oddziaływania wykraczającym poza obszar jednego osiedla). A także wprowadzenia podziału środków w ramach BO na te dwa typy projektów oraz danie Mieszkańcom/kom możliwości wyróżnionego na karcie głosowania na oba typy projektów.

W ten sposób dajemy szansę na finansowanie mniejszym, lokalnym projektom, które w ogólnej puli nie muszą już konkurować z projektami istotnymi dla całego Miasta.  Przykładowo remont lokalnego chodnika, placu zabaw, na którym zależy Mieszkańcom konkretnego obszaru Ostródy ma w ten sposób większe szanse na uzyskanie finansowania w ramach BO. Jednocześnie mniejsze projekty stają się dobrym polem do wzajemnego uczenia się dobrej i skutecznej współpracy na linii Urząd-Mieszkańcy.

3. Ponadto postulujemy rozważenie wprowadzenia możliwości wydzielenia w kolejnych Budżetach Miasta Ostródy stałych środków przeznaczonych na inwestycje
   w osiedlach.
   1. Środki finansowe dla osiedli pozostają środkami publicznymi w dyspozycji Miasta przeznaczonymi na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań statutowych osiedli.
   2. Proponujemy, aby środki te były naliczane proporcjonalnie do liczby mieszkańców
      i powierzchni osiedla. Przykładowy algorytm: 80% ogólnej kwoty dzielone jest według liczby mieszkańców osiedla ustalonej na koniec roku poprzedzającego rok, w którym następuje naliczenie tychże środków, natomiast 20% według powierzchni osiedla. Środki mogą pochodzić np. z części wpływów podatku od nieruchomości.
   3. Środki te osiedle może przeznaczyć na dowolny cel zgodny oczywiście z katalogiem zadań własnych gminy.
   4. Rady Osiedli podejmuje uchwały w sprawie:

1) przeznaczenia środków zarezerwowanych w Budżecie Miasta

2)  środki, o których mowa powyżej a przeznaczone na inwestycje, mogą być planowane i wydatkowane w okresie dłuższym niż rok.

W ten sposób eliminujemy z Budżetu Obywatelskiego część projektów, które są typowymi remontami i zadaniami związanymi z infrastruktura miejską na osiedlach. Ponadto animujemy Mieszkańców/ki do większego zaangażowania w sprawy ich osiedli i wzorem funduszów sołeckich oddajemy im część decyzji w sprawie najważniejszych dla nich inwestycji w osiedlach. Przyczyniamy się także do wzmocnienia i rozwoju Rad Osiedli, które zyskują konkretny wpływ na swój obszar działania, większą sprawczość i decyzyjność. Eliminujemy także konkurencję pomiędzy poszczególnymi obszarami naszego Miasta, ponieważ każdy z nich może mieć wpływ na inwestycje na jego terenie na równych i przejrzystych zasadach.

Niniejsza petycja jest składana w interesie publicznym i spełnia wymogi Ustawy o petycjach.

Nasze postulaty oparliśmy na doświadczeniach i rozwiązaniach wprowadzonych w innych miastach, w szczególności:

• Łodzi – rozwiązania prawne dostępne pod adresem: https://uml.lodz.pl/budzet-obywatelski/lbo-20222023/podstawy-prawne/
• Poznania: https://bip.poznan.pl/bip/uchwaly/uchwala-nr-lxv-1219-viii-2022-z-dnia-2022-06-07,87808/
• Wrocławia: https://www.wroclaw.pl/rozmawia/budzet-partycypacyjny-fundusz-osiedlowy-zasady
• Dąbrowy Górniczej: https://www.bip.dabrowa-gornicza.pl/14680

Pozostajemy do dyspozycji w sprawie dodatkowych wyjaśnień, także na obradach Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej w Ostródzie oraz w kontaktach z pracownikami merytorycznymi Urzędu Miejskiego.

Zarząd SIM RzeczJasna