Jeżobzdury do obalenia, czyli fakty i mity o hibernacji jeży

Zbliża się listopad, czyli czas, kiedy jeże zaczynają zapadać w zimowy sen. Wraz z chłodniejszymi dniami pojawiają się jednak też internetowe bzdury. Wpisy w mediach społecznościowych o tym, że jeże nagle zasypiają na trawnikach, chodnikach czy jezdniach. A przecież te niewielkie ssaki od wieków wypracowały sposoby na bezpieczne przetrwanie zimy. Dowiedz się, jak wygląda ich hibernacja naprawdę. Naucz się rozpoznawać jeża potrzebującego pomocy. Dowiedz się, co zrobić, aby pomóc im przetrwać najtrudniejszy okres w roku. A wiosną jeże pomogą w zmniejszyć liczbę wielu szkodników w naszych ogrodach.

Foto: Kinga Wiśniewska

Jeże nie hibernują na otwartej przestrzeni

Wbrew internetowym mitom, jeże nie zapadają gwałtownie w zimowy sen na otwartych przestrzeniach, takich jak trawniki, chodniki czy ulice. Przez miliony lat ewolucji jeże nauczyły się budować specjalne gniazda hibernacyjne, które są kluczowe dla ich przetrwania. To dobrze ukryte i starannie skonstruowane schronienia z liści, trawy i gałęzi, zapewniające ochronę przed zimnem i drapieżnikami. To w nich, gdy temperatura otoczenia spada poniżej 10 stopni Celsjusza. Dzieje się to zwykle od listopada do marca. Wtedy dzikie jeże zapadają w stan hibernacji. Jeż znaleziony leżący bezwładnie w ciągu dnia na trawniku potrzebuje natychmiastowej pomocy. Jest najprawdopodobniej ranny, chory lub tak osłabiony, że nie jest w stanie samodzielnie się schronić.

Na marginesie: zdrowe jeże, jeśli już, to pachną trawą lub liśćmi. To jest materiał, w którym się poruszają i budują swoje gniazda. Jeśli napotkany jeż ma nieprzyjemny zapach może świadczyć o infekcji lub chorobie. W takim przypadku zwierzę wymaga pomocy weterynaryjnej. Nie wpadajcie na pomysł ich kąpieli, która dodatkowo mogłaby spowodować silny stres i pogorszyć stan znalezionego jeża.

Foto: Kinga Wiśniewska

Gniazda hibernacyjne – jak stworzyć bezpieczną przestrzeń dla jeży w ogrodzie?

Jeże to sprzymierzeńcy ogrodników – zjadają owady, ślimaki i inne szkodniki, pomagając w utrzymaniu równowagi w ekosystemie ogrodu. Aby jeże mogły bezpiecznie przetrwać zimę, warto zadbać o to, by miały w naszym ogrodzie odpowiednie warunki do hibernacji.

Najważniejsza wskazówka, jak to zrobić: zachowaj naturalne schronienia! Nie sprzątaj wszystkich liści ani nie usuwaj stosów gałęzi – mogą one stanowić naturalne schronienia dla jeży. Jeże często wybierają stosy liści, gałęzi czy kompostu jako miejsce do budowy gniazda hibernacyjnego. Odkładając sprzątanie ogrodu na wiosnę, dajemy im szansę na bezpieczne zimowanie.

Gniazda hibernacyjne jeży są jak ich osobiste twierdze. To od konstrukcji i wyboru miejsca zależy, czy jeż przetrwa zimę. Muszą być dobrze ukryte, aby chronić przed chłodem, wilgocią oraz drapieżnikami. To właśnie dlatego jeże nie wybierają na miejsce zimowania otwartych przestrzeni, gdzie byłyby narażone na bezpośrednie działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Co robić, jeśli znajdziemy osłabionego lub rannego jeża?

Gdy spotkamy jeża potrzebującego pomocy, najlepiej skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji zwierząt. W naszym regionie pomóc mogą:

Pod żadnym pozorem nie próbujmy samodzielnie podawać leków. Nie eksperymentujemy z podawaniem karmy, nieodpowiednia, jak mleko, wędliny, chleb może tylko pogorszyć stan zwierzęcia. Wszelkie działania powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą.