Mistrz mechanizacji

Losy powojennych przesiedleń układają się czasem zadziwiająco. Jak Panu Ryszardowi Zanderowi.

Ryszard Zander w młodości; arch. prywatne

Gdy kończyła się wojna miał 15 lat. Mieszkał z rodziną w łódzkim. Po przejściu wojsk niewiele tam zostało poza ziemią. Dwóch braci , dwie siostry i mama. Musieli jakoś przeżyć. Na szczęście tata nauczył każdego z synów jakieś pracy. Na przykład robienia z drewna zelówek do butów. Cenna umiejętność w czasie braku wszystkiego.

Poza tym praca w gospodarstwach za jedzenie. Tylko i aż…

Przesiedlenie

Gdy udało się dostać do pracy w gospodarstwie Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi było już lepiej. Gdy uczelnię przenoszono do podolsztyńskiego Kortowa Pan Ryszard, wówczas już 20-letni przeniósł się wraz z nią. Z czasem dołączyła cała rodzina. Zamieszkali w jednym z uczelnianych majątków we wsi Lichtajny, niedaleko Ostródy.

Mówiło się wtedy, że z terenów Warmii i Mazur łatwiej będzie wyjechać do Niemiec. A rodzina Zanderów ma niemieckie korzenie. Wtedy chcieli wyjechać. Zadomowili się jednak w Lichtajnach.

historia powojennych przesiedleń
Lichtajny pałacyk; Archiwum prywatne

Nie potrzebował szkoły

Pan Ryszard nie zdążył skończyć żadnej szkoły przez czas wojny. Nie przeszkodziło to jednak w pracy. Talent do mechaniki i zamiłowanie do wszelkich maszyn sprawiły, że bohater naszej opowieści z woźnicy konnej bryczki przesiadł się na pojazdy mechaniczne.

historia powojennych przesiedleń
Bryczka konna; archiwum prywatne
Bryczka konna; arch. prywatne
historia powojennych przesiedleń
Ryszard Zander konno; Archiwum prywatne
Ryszard Zander przy pomniku Tadeusza Kościuszki w Ostródzie; arch. prywatne

Pierwsze traktory

Pierwsze traktory mogły jeździć tylko na polach, późniejsze wymagały już prawa jazdy. To zrobił pan Ryszard nawet wcześniej niż skończył edukację na poziomie podstawowym. Opowiedział nam o pierwszych ciągnikach rolniczych. Jeden z pierwszych typów z nich potrzebował do uruchomienia więcej niż jednej osoby i nie wyłączało się go przez cały dzień.

Pan Ryszard i jego samochód; arch. prywatne
historia powojennych przesiedleń
historia powojennych przesiedleń
Pan Ryszard i jego motocykle; Archiwum prywatne

Mimo obecności maszyn rolniczych wiele prac było prowadzonych ręcznie. Np. wykopywanie buraków cukrowych. Służyło do tego specjalne narzędzie.

Narzędzie do wykopywania buraków cukrowych. NAC

Dokumenty i wycinki prasowe z archiwum P. Ryszarda Zandera

Opowieść

Na opowieść o wsi i pracy na wsi w czasie powojennym zapraszamy tu:

+ posts

Similar Posts

  • Christian Jakob Kraus: ostródzki filozof, który wywołał rewolucję w myśleniu o gospodarce

    Christian Jakob Kraus, urodzony w Ostródzie, filozof, który wpłynął na myśl późnego oświecenia i zainspirował pruskie reformy. Jako bliski współpracownik Immanuela Kanta i propagator idei Adama Smitha, przeszedł drogę od lokalnej społeczności po szeroki świat akademicki. Poznaj ostródzianina, który zmienił bieg historii filozofii i ekonomii i zaszczepił idee liberalizmu w naszej części Europy. Przyszedł na…

  • Fort Michalak

    Zamieszanie wokół zawieszenia kursów miejskich autobusów na teren gminy wiejskiej jest niepokojące nie tylko dlatego, że wielu mieszkańców Ostródy nie dojedzie już nimi do pracy w dużych zakładach w Morlinach czy Tyrowie. Pokazuje też specyficzny sposób myślenia burmistrza Ostródy o współpracy jako takiej. Brak zdolności do wszelkiego współdziałania jest zapewne najpoważniejszą polską narodową słabością. Czy…

  • Kronikarz. Ręcznie spisał ponad 30 ludzkich historii

    Mieliśmy szczęście spotkać człowieka, który stał się kolekcjonerem powojennych opowieści. Opowieści jakich nie spotkamy nigdzie indziej. Pan Stanisław Brzozowski jako dziecko wraz z rodziną doświadczył tego, co znaczy wojna i wygnanie z rodzinnych stron. Jako młody człowiek pracował w powiecie ostródzkim jako zootechnik. Jeżdżąc po wsiach, nawet tych najmniejszych Pan Stanisław rozmawiał z mieszkańcami i…

  • Błotna breja na ulicy Sobieskiego.

    Kiedy idę do pracy, przechodzę przez teren dawnych Białych Koszar. Teren jest bardzo ładny, mieszkańcy są z niego dumni, turyści podziwiają. Ruch jest tam całkiem spory. Sama też lubię tamtędy przechodzić. Budynki na terenie dawnych koszar są remontowane, dobudowywane są nowe. Wszystko pięknie, ale… Gdy rozpoczynała się budowa zauważyłam, że wielkie samochody budowlane „wywożą” na…

  • „Historia, która musiała się wydarzyć”, czyli 30 lat Koła PSONI w Ostródzie

    Dziś PSONI Koło w Ostródzie 🎉 świętuje swoje 30 lecie 🎉
    I trzeba przyznać, że to czego przez ostatnie 30 lat dokonało Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Ostródzie w naszym mieście i regionie to jest po prostu cud.
    Wystarczy posłuchać wspomnień rodziców jak jeszcze u zarania lat ’90 wyglądała rzeczywistość dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. I na jak niewielkie wparcie mogli wtedy liczyć.
    🚫 Dostęp do rehabilitacji i terapii, szczególnie dzieci z małych miejscowości i wsi był bardzo utrudniony.
    🚫 System oświaty całkowicie wykluczał dzieci z głęboką niepełnosprawnością intelektualną oraz ze sprzężonymi niepełnosprawnościami. A wiele dzieci z niepełnosprawnościami było „zgubionych” przez system oświatowy – nikt o nich nie wiedział.
    🚫 Dzieci i dorośli z niepełnosprawnością intelektualną przebywali w izolacji – w czterech ścianach domu bądź w specjalnych zakładach.
    🚫 A o takich sprawach jak praca dla tych osób, czy wsparcie w samodzielności rodzice nie mogli nawet było marzyć.
    A przecież każdy rodzic dziecka z niepełnosprawnością intelektualną drży o przyszłość swojego dziecka …
    Obecnie w Ostródzie mamy godny pozazdroszczenia system wsparcia. I to sami rodzice zapoczątkowali ten ruch zmian. Popatrzcie jak bardzo zmienili rzeczywistość ‼️ A jest jeszcze tyle planów na przyszłość 😊
    ❤ I życzcie im jeszcze więcej siły, determinacji i nieustannego rozwoju.
    ❤ I oczywiście ogromne ukłony dla Pana Przewodniczącego Mieczysława Kowalczyka, bez którego nic by się nie wydarzyło ‼️
    ——————————————————-
    RzeczJasna tworzymy z Wami i dla Was!
    Jesteśmy też na:
    FACEBOOK www.facebook.com/simrzeczjasna
    INSTAGRAM www.instagram.com/simrzeczjasna
    📧 tv@simrzeczjasna.pl
    🌐 www.simrzeczjasna.pl
    Możecie też nas wspierać na platformie Patronite www.patronite.pl/RzeczJasna
    Za dotychczasowe wsparcie z całego serca dziękujemy ❤